تابلو برق چیست؟ انواع، اجزا و کاربردها

تابلو برق یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر سیستم الکتریکی است که وظیفه‌ی توزیع، کنترل و حفاظت از جریان برق را بر عهده دارد. این تابلوها در واقع محفظه‌ای هستند که تجهیزات الکتریکی مثل کلیدها، فیوزها، کنتاکتورها و رله‌ها در آن قرار می‌گیرند تا برق به صورت ایمن و منظم بین مصرف‌کننده‌ها توزیع شود.

چرا تابلو برق اهمیت دارد؟

  • ایمنی: جلوگیری از آتش‌سوزی، اتصال کوتاه و برق‌گرفتگی
  • مدیریت انرژی: توزیع منظم جریان به تجهیزات مختلف
  • کنترل فرآیندها: امکان روشن و خاموش کردن موتور، پمپ، روشنایی و …
  • افزایش عمر تجهیزات: محافظت در برابر اضافه جریان و نوسانات ولتاژ

انواع تابلو برق

  1. تابلو فشار ضعیف (LV Panel):
    برای ولتاژهای زیر ۱۰۰۰ ولت – کاربرد در ساختمان‌ها، کارگاه‌ها و مراکز تجاری
  2. تابلو فشار متوسط (MV Panel):
    مناسب ولتاژ ۱ تا ۳۶ کیلوولت – بیشتر در صنایع بزرگ و شبکه توزیع
  3. تابلو توزیع (Distribution Board):
    برای تقسیم برق به بخش‌های مختلف یک ساختمان یا کارخانه
  4. تابلو کنترل موتور (MCC):
    کنترل و حفاظت از موتورهای الکتریکی و پمپ‌ها
  5. تابلو بانک خازن:
    جهت بهبود ضریب توان و کاهش هزینه برق
  6. تابلو ATS (اضطراری):
    برای جابه‌جایی خودکار برق بین شبکه و ژنراتور

اجزای اصلی تابلو برق

  • کلیدها و فیوزها: برای حفاظت در برابر جریان‌های غیرمجاز
  • کنتاکتور و رله‌ها: کنترل قطع و وصل مدار
  • شینه‌ها (Busbars): انتقال جریان داخل تابلو
  • ابزارهای اندازه‌گیری: ولت‌متر، آمپرمتر، توان‌سنج
  • بدنه تابلو: محافظت مکانیکی با درجه حفاظت (IP) مشخص

کاربردهای تابلو برق

  • صنعتی: کنترل خطوط تولید، موتورخانه‌ها، معادن
  • ساختمانی: مدیریت برق برج‌ها، مراکز تجاری و بیمارستان‌ها
  • زیرساختی: شبکه برق شهری، ایستگاه‌های پمپ آب، مترو
  • انرژی‌های نو: نیروگاه خورشیدی و بادی

استانداردها و ایمنی

یک تابلو برق باید مطابق با استانداردهای IEC 61439 یا UL طراحی شود. رعایت موارد زیر ضروری است:

  • انتخاب درجه حفاظت (IP) متناسب با محیط
  • برچسب‌گذاری صحیح سیم‌ها و کلیدها
  • اتصال زمین (ارت) برای جلوگیری از برق‌گرفتگی
  • استفاده از تهویه یا فن برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد

جمع‌بندی

تابلو برق قلب تپنده‌ی هر سیستم الکتریکی است. انتخاب درست نوع تابلو، طراحی اصولی و نگهداری مناسب، نقش بسیار مهمی در ایمنی، بهره‌وری و کاهش هزینه‌های انرژی دارد. اگر قصد طراحی یا خرید تابلو برق دارید، حتماً به استانداردها، نوع کاربرد و ظرفیت مورد نیاز توجه کنید.

2 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست مطالب
پست های اخیر